DON'T MISS THE FREE SHIPPING OPPORTUNITY for your purchases of 1000 ₺ or above!
GLUTEN İLE İLİŞKİLİ BAŞLICA RAHATSIZLIKLAR
Gluten, buğday, arpa ve çavdarda bulunan suda çözünen bir proteindir.
Çölyak hastalığında gluten, ince bağırsakta bağışıklık iltihabına sebep olur. Tedavi edilmeden bırakıldığında çölyak hastalığı, anemi, kronik yorgunluk, osteoporoz, bozulmuş dalak, kısırlık, nörolojik bozukluklar, deri döküntüleri ve kanser gibi bağırsak dışı belirtilere yol açabilir.
Bazı hastalarda ise çölyak hastalığı belirtileri vardır ancak kan testleri ve endoskopileri negatif veya normaldir. Bu duruma çölyak dışı gluten duyarlılığı veya gluten intoleransı denir. Belirtiler arasında karın ağrısı, şişkinlik, gaz, ishal, uyuşukluk veya yorgunluk gibi çölyak hastalığına benzer durumlar olabilir. Gluten diyetten çıkarıldığında zaman belirtiler de düzelme gözlemlenir ve gluten içeren yiyecekler tüketildiğinde bu belirtiler tekrar eder.
Gluten İntoleransı (Gluten Alerjisi, Çölyak Dışı Gluten Duyarlılığı)
Gluten intoleransının teşhisini doğrulamada yapılabilecek spesifik tıbbi bir test yoktur. Bu sebeple gluten duyarlılığını teşhis edebilmek için hem çölyak hastalığı hem de buğday alerjisi olmadığı ortaya koyulmalıdır. Antikor testi ve ince bağırsak biyopsisinin negatif çıkmasıyla çölyak hastalığını, buğdaya karşı alerji testlerinin negatif olmasıyla da buğday alerjisi ihtimali elenmiş olacaktır. Gluten içeren gıdaların tüketilmesiyle intestinal ve ektraintestinal semptomların oluşması ve bu gıdaların diyetten çıkarıldıktan sonra semptomların gerilemesiyle çölyak dışı gluten duyarlılığı tanısı konulabilir. Reaksiyonlar, gluten sindirildikten 48 saat sonra başlayıp, çok daha uzun süre devam edebilir. Tek tedavisi ise glutensiz beslenmedir.
Buğday alerjisi, buğdaydaki yüzlerce proteinden birine verilen bir bağışıklık reaksiyonudur. Buğday alerjisi olan kişinin, T-hücreleri adı verilen akyuvarlardan biri buğdaya “saldırması” için immunoglobulin E (IgE) antikorları gönderir. Bu sırada vücuttaki yerel dokular da, vücudun kalanına sorunla ilgili bilgilendiren doğal kimyasal haberciler gönderir. Bu reaksiyon çok hızlı gerçekleşir (dakikalarla veya birkaç saat içerisinde) ve kişide mide bulantısı, karın ağrısı, kaşınma, dudak ve dil şişmesi, nefes daralması ya da anafilaksi (ölümcül bir reaksiyon) gibi çeşitli semptomlar ortaya çıkabilir. Buğday alerjisi olan biri, buğdayın her türlüsünü yemekten kaçınmalıdır. Fakat buğday dışı kaynaklardaki gluteni sindirmede bir sorun yaşamamaktadırlar. Ancak kişi de hem buğday alerjisi hem de çölyak hastası ya da gluten intoleransı olma ihtimali de vardır. Tek tedavisi buğdaysız beslenmedir.
İrritabl Bağırsak Sendromu, daha çok orta yaşlardaki kadınları etkileyen fonksiyonel bir bağırsak hastalığıdır. Yani hastaların belirgin yakınmalarına rağmen laboratuvar, radyolojik ve endoskopik testler de belirgin bulgulara rastlanmaz. İrritabl bağırsak sendromunda merkezi sinir sistemi ve sindirim sistemi arasında iletişim problemi vardır. Sindirim sistemi hem iç, hem de dış uyaranlara abartılı tepkiler verir. İrritabl bağırsak sendromu bulgularına en çok sebep olan besin maddelerinden birisi buğdaydır. Buğdayın yapısını oluşturan proteinlerin ve karbonhidratların bu etkiye neden olduğu düşünülmektedir. Buğdayın içinde gluten dışında başka proteinler de bulunmaktadır. Bunlardan amilaz tripsin inhibitörleri doğumsal bağışıklık sistemini en çok uyaran proteinlerdendir. Buğday proteinlerine hassasiyeti olan İrritabl bağırsak sendromu hastalarının bir bölümü soya, maya, süt ve bakliyat proteinlerine de hassas olabildikleri görülmektedir.
İrritabl bağırsak sendromuna sebep olan bazı durumlar;
Belirtileri;
Hastaların yakınmalarını en çok artıran yiyecekler ise;
Genellikle uzak durulması gereken yiyecekler arasında başlıca glutenli ve laktozlu gıdalar yer almaktadır.
Çölyak hastalığında gluten tüketildiğinde, immunolojik reaksiyonlar sonucu hücrelerde iltihap ve hasar meydana gelir. Oluşan bu hasar sonrasında besin maddelerinin sindirimi ve emilimi bozulacağından, zamanla vücutta bazı maddelerin eksikliği ortaya çıkar. Bir başka anlatımla, çölyak hastaları glutenli gıdalar tükettiklerinde bağırsak mukozasında villus çıkıntıları ve kıvrımları tahrip olarak azalır ve küçülürler. Böylece bağırsak yüz ölçümü gittikçe azalır ve alınan gıdalar emilemez.
İrritabl bağırsak sendromu hastalarının bağırsaklarında ise çölyak hastalarında olduğu gibi apaçık bir tahribat ya da iltihaplanma gözlenmez. Bu yüzden irritabl bağırsak sendromu sindirim sisteminde muayene ya da standart tanı yöntemleriyle yapısal bir bozukluğun saptanamadığı işlevsel bir hastalık olarak tanımlanır.
Sinem Kınık
Gıda Mühendisi
Internet Explorer tarayıcısının 9.0 ve daha eski sürümlerini desteklememekteyiz. Web sitemizi doğru görüntüleyebilmek için tarayıcınızı güncelleyebilirsiniz, güncelleyemiyorsanız başka bir tarayıcıyı ücretsiz yükleyebilirsiniz.